Trang chủ »

Vốn cho dự án điện: Vì sao khó? - Kỳ I

Vốn cho dự án điện: Vì sao khó? - Kỳ I
(Ngày đăng: 31-12-2018 20:03:20)
Theo Quy hoạch điện VII, tổng nhu cầu vốn đầu tư cho toàn ngành điện trong giai đoạn 2011-2030 ước tính khoảng 123,8 tỷ USD, giai đoạn 2021-2030 là 75 tỷ USD. Đến nay, tiến độ triển khai của hầu hết các dự án điện rất chậm.

Theo ông Cáp Quang Dương - Vụ trưởng Vụ Tín dụng - Ngân hàng Nhà nước (NHNN), các dự án điện đòi hỏi vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi chậm, khả năng thanh khoản hạn chế, tiềm ẩn nhiều rủi ro nên hầu hết các tổ chức tài chính rất ngại cho vay, đặc biệt là nguồn vốn nước ngoài. NHNN đã chỉ đạo các ngân hàng thương mại bố trí đủ vốn để cho vay các dự án, công trình trọng điểm quốc gia của ngành điện nhưng vẫn chưa đáp ứng nhu cầu. Tính đến ngày 30/9/2013, dư nợ của các tổ chức tín dụng đối với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) là 144.000 tỷ đồng. Đây là mức dư nợ lớn nhất của hệ thống ngân hàng dành cho một tập đoàn, tổng công ty nhà nước.

Bên cạnh đó, vốn tự có của EVN không đạt tỷ lệ tự đầu tư là 25% khiến việc vay vốn từ WB, ADB rất khó khăn. Các ngân hàng trong nước cho EVN vay vốn đều đã vượt giới hạn mức tín dụng, vì vậy, mỗi khi các ngân hàng muốn cho EVN vay thêm đều phải trình Thủ tướng Chính phủ cho phép.

Thậm chí có ngân hàng đã ngừng giải ngân các khoản vay làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công của một số dự án nguồn điện. Quy định của Chính phủ về vay thương mại cũng rất chặt chẽ và khó khăn…

Cùng với đó, các khoản vay song phương cho các dự án điện thường bị ràng buộc về nguồn gốc thiết bị từ nước cho vay. Các khoản vay ODA bị hạn chế theo chương trình của nhà tài trợ, việc chuẩn bị và giải ngân dự án thường kéo dài vì liên quan đến nhiều cơ quan, cơ chế nên không phù hợp với các dự án cấp bách.

Vay thương mại nước ngoài phải tuân thủ tất cả các điều kiện của thị trường về thời gian, hồ sơ thủ tục. Đồng thời, một ngân hàng đơn phương cũng không thể cung cấp vốn cho toàn bộ dự án nguồn điện mà phải kêu gọi sự tham gia của các ngân hàng khác.

 Gần đây Thủ tướng Chính phủ đã cho phép chỉ định một số dự án đầu tư theo hình thức BOT như: Nhiệt điện Dung Quất 2, Sông Hậu 2; Quảng Trị 2, Long Phú II… Tuy nhiên các dự án này triển khai chậm do Việt Nam chưa có khung giá mua điện công khai và thống nhất. Tất cả dự án điện đều phải đàm phán hợp đồng mua bán điện với EVN rất mất thời gian. Đối với các doanh nghiệp tư nhân và cổ phần đầu tư vào ngành điện thường bị hạn chế về nguồn vốn tự có, muốn vay nước ngoài phải có bảo lãnh của Chính phủ nên việc thu xếp vốn bị kéo dài. Một số dự án đang gặp khó khăn có thể bị đổ vỡ như: Trung tâm điện lực Kiên Lương không giải quyết được nguồn vốn; dự án Nhà máy Nhiệt điện An Khánh II cũng đang gặp khó khăn.